„Zmysły Sztuki” w Muzeum Pałacu w Wilanowie

Zaproszenie na spotkanie z Eugeniuszem Gerlachem i Andrzejem Personem

14 czerwca 2012 roku, w ramach XII spotkania z cyklu „Zmysły Sztuki”, gośćmi Muzeum Pałacu w Wilanowie będą Eugeniusz Gerlach, artysta malarz i Andrzej Person, dziennikarz, komentator sportowy, senator RP.

Porozmawiamy o sporcie w sztuce, źródłach inspiracji, potrzebie tworzenia. Doświadczenia i przemyślenia naszych gości przybliżą uczestnikom „Zmysłów Sztuki” kolejną dziedzinę życia, która od wieków dostarcza wielu emocji. W Królewskiej Cukierni Wilanowskiej zostanie zaprezentowane malarstwo Eugeniusza Gerlacha z cyklu poświęconego tematyce sportowej, a Andrzej Person będzie „malował” barwną polszczyzną historie ze świata sportu.

Zabytkowa rezydencja królewska w Wilanowie znana jest z wybitnych dzieł sztuki dawnej. Odkrywanie i objaśnianie tajemnicy ich powstania należy do programów Muzeum Pałacu w Wilanowie. Minioną twórczość możemy lepiej zrozumieć poznając także źródła inspiracji i motywację współczesnych artystów. Uczestnicy spotkań z cyklu „Zmysły Sztuki” dowiedzą się jak i gdzie poszukuje się inspiracji oraz jak wygląda warsztat twórczy. Spotkania są platformą swobodnego przepływu myśli pomiędzy artystami i publicznością. Są moderowane przez kuratora projektu, który również jest artystą.

 

Eugeniusz Gerlach – Łuczniczka złocista

Wernisaże i spotkania z twórcami przebiegają w swobodnej atmosferze Cukierni, przy oryginalnych dziełach sztuki cukierniczej, specjalnie zaprojektowanych przez artystów, biorących udział w danym spotkaniu. Przy udziale kuratora projektu Andrzeja S. Grabowskiego, bohaterowie spotkania wykreują ciastko, które smakowo skomponuje i wykona, zgodnie z tradycją naszych spotkań, mistrz cukierniczy z Królewskiej Cukierni Wilanowskiej.

 

Eugeniusz Gerlach – Znicz Olimpijski

Dyrektor Muzeum Pałacu w Wilanowie Paweł Jaskanis zaprasza na 14 czerwca (czwartek) 2012 r., na godz. 19:00, do Królewskiej Cukierni Wilanowskiej na terenie Muzeum Pałacu w Wilanowie, ul. St.K. Potockiego 10/16.

 

Wszelkich dodatkowych informacji na temat spotkań udziela twórca, moderator i kurator projektu Andrzej S. Grabowski, email: agrabowski@muzeum-wilanow.pl.

 

Relacja z poprzednich spotkań na stronie Muzeum Pałacu w Wilanowie w Przestrzeni Edukacyjnej: http://www.wilanow-palac.pl oraz na blogu: http://zmyslysztuki.blogspot.com

Spotkanie tylko dla widzów dorosłych. Wstęp wolny. Ilość miejsc ograniczona.

Gorlicka wystawa malarstwa Eugeniusza Gerlacha 13 stycznia – 1 luty 2012 Gorlicka wystawa malarstwa Eugeniusza Gerlacha 13 stycznia – 1 luty 2012

Otwarta niedawno w Dworze Karwacjanów wystawa prac malarskich Eugeniusza Gerlacha obejmuje obrazy olejne, ilustrujące najważniejsze dokonania i najbardziej charakterystyczne rysy twórczości tego krakowskiego artysty. Jak dowiedzieliśmy się podczas wernisażu, nie wszystkie spośród przywiezionych prac znalazły się w ekspozycji, ponieważ z uwagi na jej klarowność należało dokonać pewnych wyborów.
Owo nieuniknione ograniczenie podkreśliło jednak tylko siłę wyrazu całości wystawy. Niewątpliwie, dla określenia pełniejszego kontekstu sztuki Gerlacha, wskazywanie genealogii i wpływów nie jest rzeczą najważniejszą. Jednak wśród licznych źródeł inspiracji rozwiniętych w czasie półwiecza działalności artysty, zapewne należałoby wskazać na tradycję koloryzmu, nurt awangardy francuskiej, a także na założenia kierunku znanego jako formizm. Jak się wydaje, bezpośredni wpływ osobowości twórczej mistrza – Wacława Taranczewskiego również nie powinien zostać przy tym pominięty. Obrazy, które można oglądać w gorlickiej galerii przykuwają uwagę wielką konsekwencją realizacji założeń formalnych przy zachowaniu niezależnej, indywidualnej wizji artystycznej, tak, iż zdawać by się mogło, że mamy do czynienia z jednym cyklem prac wyrażających dojrzałą i ostatecznie skrystalizowaną osobowość twórczą.
Artysta operując śmiałym pociągnięciem pędzla, za pomocą siatki ciemnych linii konstruuje geometryczne układy elementów, których pola wypełnia subtelnie rozegrany kolor. Partie chromatyczne są od siebie oddzielone poprzez czarny kontur, co może niekiedy przypominać formy witrażowe. Z daleka widzimy jednolite powierzchnie, lecz w barwnych prześwitach tak wiele się dzieje, że zyskują one przez to niezwykłą głębię, niczym światło sączące się przez nieregularne, miejscami grube kawałki szkła. Rozcieńczony kolor osiąga gdzieniegdzie witrażową migotliwość, gdzie indziej zaś plama zachowuje gęstość i substancjalną spoistość. Tak, np. w obrazach pt. Żurawie 78, albo Zdjęcie z krzyża II, gdzie dominują oranże i ochry, zaś pogrubiony czarny kontur przeradza się w rozległą niemal samoistną sylwetę. Zagęszczenia faktur, partie chromatyczne budowane są z wystudiowanych odcieni i misternie położonych plam. Zatem fascynacja kolorem, ustępstwa na rzecz miękkiego połączenia przenikających się barw łączą się malarstwie Gerlacha z postkubistyczną konstrukcją i awangardową dyscypliną. Pełna afirmacji świata Martwa natura z kamionkowym świecznikiem jest dynamiczną kompozycją zbudowaną z geometrycznych elementów, w której jednak właściwym środkiem wyrazu jest kolor. Martwa natura z białą draperią zdaje się być wielką syntezą kubizmu i hołdem pamięci wielkiego Cézane’a.
W sztuce Eugeniusza Gerlacha światło, kolor i linia są w pełni autonomiczne, to znaczy nie pozostają na służbie świata „pozamalarskiego”. Tylko wewnętrzna dyscyplina i przyjęte założenia konstrukcyjne nadają sens poszczególnym elementom obrazu. Budowanie przestrzeni, wzajemne usytuowanie przedstawianych przedmiotów dokonują się w sposób całkiem nowoczesny, tj. wyzwolony od dawnych zasad perspektywy. Choć niekiedy kompozycje te zdają się bliskie abstrakcji, artysta opowiada nam swoim językiem tematy pejzażu, aktu czy martwej natury, tworząc za każdym razem niezwykłą symfonię rytmu i koloru. Wskażmy choćby na prace, Limba nad Morskim Okiem, Akt z wachlarzem czy Martwa natura z bandżo.
Zwrócono uwagę, że w twórczości Gerlacha pobrzmiewa echo tradycji kubizmu. Rozbicie przedmiotu i dominanta geometrycznych kształtów mogłyby skłaniać do takiej opinii. Jednak u Gerlacha konstrukcje te zdają się służyć innemu celowi. Jak pamiętamy, Picasso tworzył obrazy, które budował z założeniem, iż nie istnieje uprzywilejowany punkt obserwacji. Stworzony w renesansie model perspektywy uległ tutaj daleko posuniętej „dekonstrukcji” i od tej chwili „przedmiot” przedstawiany był, jako „rozwijający się” w procesie dynamicznej pracy oka. Już Cézane odkrył, że nasz faktyczny sposób widzenia nie zgadza się z złożeniami perspektywy zbieżnej. Błędny okazał się, więc obowiązujący schemat, zgodnie, z którym linie biegnące od obrysu modela do punktu obserwacji, miałyby się przecinać w jednym punkcie. Mamy przecież dwoje oczu. Stąd na płótnach Cezane’a obraz jabłka, talerza albo filiżanki zdaje się rozchwiany, w każdym razie „bogatszy” niż wynikałoby to z tradycyjnego geometrycznego odwzorowania. Jak wiadomo Braque i Picasso poszli tą drogą dalej, wyciągając z dotychczasowych założeń dalsze konsekwencje. Formalnie Panny z Avignon to postacie widziane z różnych kierunków, a domy w pejzażu Braque’a zdaja się falować jak podczas trzęsienia ziemi. Należy dodać, że istotnym źródłem inspiracji dla tego nowego sposobu przedstawiania przedmiotu była ówczesna fascynacja artystów odkryciami w dziedzinie geometrii. Rewizja euklidesowego aksjomatu o prostych równoległych, która zaproponował B. Riemann, otworzyła drogę do spekulacji na temat hipotetycznych „innych wymiarów” i konstrukcyjnego modelowania rzeczywistości z pominięciem tradycyjnego sposobu widzenia świata. Jednak artyści awangardy – m. in. A. Ozenfant negatywnie odnieśli się do tych postulatów, określonych jako „wspaniała zabawa umysłu ludzkiego, bez żadnych punktów styku ze światem realnym”. Ich reakcja nie była wyrazem oporu wobec nowoczesności, (jako nieuniknionej konsekwencji nadchodzących czasów) lub próbą negacji odkrywczych i nowatorskich środków wyrazu, lecz zrodziła się z obawy o autentyczność doświadczenia tego co widzialne – źródła, z którego winien czerpać każdy prawdziwy artysta. Przenoszenie na teren sztuki gotowych teorii oraz sprowadzenie działań artystycznych do roli jałowych ilustracji ustaleń nauki budziło u tych autorów uzasadnioną niechęć.
Darując sobie w tej chwili dalsze rozwinięcie powyższej dygresji, przyjmijmy że pewne powierzchowne – „morfologiczne” podobieństwo między zgeometryzowanymi formami, które pojawiają się na obrazach Eugeniusza Gerlacha a tradycją kubizmu, jest chyba niezbyt istotne dla interpretacji malarstwa omawianego autora. Oryginalna synteza wielu artystycznych wątków, z jaką mamy do czynienia w twórczości Gerlacha zdaje się bliżej założeń twórców awangardy a na gruncie polskim chyba lepiej byłoby ją odnieść do dzieł Leona Chwistka i tzw. formizmu. W omawianych pracach nie przejawia się bowiem Picassowski niepokój poznawczy, nacechowany (w istocie) augustiańskim pesymizmem i lękiem, który można by wywieść gdzieś z ostrych rysów twarzy postaci El Greca. Oto przed nami racjonalne studium, z którego wyłania się harmonijna wizja świata – niefrasobliwa, pełna sił witalnych, w której zdaje się obecny ślad rodzimych inspiracji – coś z zakopiańskiego malarstwa na szkle, z drzeworytów Skoczylasa.
Można mieć nadzieję, że gorlicka wystawa znajdzie spore zainteresowanie pośród zwiedzających, ponieważ jej oglądanie zdaje się znaczącym przeżyciem estetycznym oraz niezwykłą przygodą intelektualną.

Paweł Nowicki
Gorlice 2012

EUGENIUSZ GERLACH – malarstwo, wernisaż dnia 13 stycznia 2012 roku (piątek), godz. 18.00 – Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach

Dyrektor Muzeum – Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach oraz Artysta

serdecznie zapraszają na otwarcie wystawy

 

EUGENIUSZ GERLACH – malarstwo

 

wernisaż dnia 13 stycznia 2012 roku (piątek), godz. 18.00

„Dwór Karwacjanów” – Gorlice, ul. Wróblewskiego 10 A

sala im. ks. Bronisława Świeykowskiego

 

Eugeniusz Gerlach - ur. w 1941 w Bieniawie k. Tarnopola (na Kresach Wschodnich). Absolwent Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych we Wrocławiu. W roku 1966 uzyskał dyplom na Wydziale Malarstwa i Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w pracowniach profesorów Wacława Taranczewskiego i Mieczysława Wejmana. Uprawia malarstwo sztalugowe, grafikę i rysunek. Malarstwo Eugeniusza Gerlacha mimo użycia lekko skubizowanych form i wynikłej stąd pewnej deformacji wykorzystuje motywy pejzażowe lub figuratywne. Rozpoznawalne jest dzięki indywidualnemu stylowi wypracowanemu przez ponad 50 lat pracy twórczej i niebanalnej, ciepłej kolorystyce. Eugeniusz Gerlach jest autorem ponad 50 wystaw indywidualnych i brał udział w ok. 70 wystawach zbiorowych – okręgowych i ogólnopolskich. Jest także laureatem wielu znaczących nagród i wyróżnień. Mieszka i pracuje w Krakowie.

 

EUGENIUSZ GERLACH - malarstwo wernisaż dnia 13 stycznia 2012 roku (piątek), godz. 18.00„Dwór Karwacjanów” – Gorlice, ul. Wróblewskiego 10 A sala im. ks. Bronisława Świeykowskiego

Technorati claim

24TV4GKPNB7Y

Pałac Sztuki – Wystawa malarstwa Eugeniusza Gerlacha

Dnia 7.10.2011 roku o godzinie 17.45 w Górnym Pałacu Sztuki Towarzystwa Sztuk Pięknych w Krakowie, przy placu Szczepańskim 4, rozpoczęła się wystawa malarstwa Eugeniusza Gerlacha – “Eugeniusz Gerlach – Malarstwo”. Wystawa potrwa od 7.10. do 30.10.2011 roku.

Wernisaż rozpoczęły oficjalne przemowy członków zarządu Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie – prezesa TPSP Zbigniewa Kazimierza Witka, vice-prezesa TPSP Krzysztofa Pałeckiego i Jerzego Vetulaniego – członka zarządu TPSP, a także: dr Jerzego Huczkowskiego – zarząd Stowarzyszenia Antykwariuszy Polskich, Czesława Czaplińskiego – artysty fotografa z Nowego Jorku (USA) oraz dr Joanna Banek – zarząd Związku Polskich Artystów Plastyków (Okręg Krakowski). Następnie przemowę wygłosił sam autor – Eugeniusz Gerlach, dziękując wszystkim którzy przyczynili się do realizacji wystawy w Pałacu Sztuki oraz licznie zgromadzonej publiczności, która przybyła na wernisaż mimo deszczowej, jesiennej aury. W przemowie swej Eugenkiusz Gerlach w szczególny sposób wspominał pierwszy kontakt z gmachem Pałacu Sztuki w Krakowie, który miał miejsce w latach pięćdziesiątych.
Póżniej nastąpił poczęstunek symboliczną lampką wina i uczestnicy wernisażu przystąpili do kontemplacji dzieł, na które złożyło się ok. 100 prac malarskich Eugeniusza Gerlacha pochodzących z różnych okresów pięćdziesięcioletniej pracy twórczej autora, począwszy od lat 60-tych, czyli czasu spędzonego w Krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w pracowni malarstwa profesora Wacława Taranczewskiego.

Pałac Sztuki

Wystawa Eugeniusz Gerlach Malarstwo – Pałac Sztuki Kraków 2011

Górny Pałac Sztuki w Krakowie, plac Szczepański 4 (7-18.10 oraz 21-30.10. 2011)

Zbigniew Kazimierz Witek
Prezes Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie
Ewa Sadowska i Iwona Siwek-Front Public Relations
mają zaszczyt zaprosić na wystawę
Eugeniusz Gerlach Malarstwo

Wernisaż: 7 październik 2011 piątek o godz. 17.45 GÓRNY PAŁAC SZTUKI
Termin wystawy: 7.10 – 18.10 oraz 21.10 – 30.10.2011

Album – Czeslaw Czaplinski “Eugeniusz GERLACH Malarstwo 1959-2009 Paintings”

Czeslaw Czaplinski "Eugeniusz GERLACH Malarstwo 1959-2009 Paintings"

I remember the first time I saw a group of Eugeniusz Gerlach’s works in his studio in Krakow: I saw and heard some great masters: Cézanne, Gauguin, Monet, Matisse, Miró, Picasso, Chopin, Mozart, Beethoven, Brahms… The fifty-years-long discourse with the giants of painting and music the artist has been involved in is fascinating and everlasting in his oeuvre.

It all started in a secondary school of visual arts in Wrocław, where Eugeniusz Gerlach’s teachers were graduates of the Academy of Fine Arts in Krakow, former students of Wojciech Weiss and Zbigniew Pronaszko. Later, when he himself signed up for the Academy, he met professors such as Wacław Taranczewski, Jerzy Nowosielski, Hanna Rudzka-Cybisowa, Czesław Rzepiński, Jonasz Stern.

Through his painting, Eugeniusz Gerlach gives us a better understanding of great masters and, through them, helps comprehend the world we live in. He confesses: “When I stand before the white surface of canvas, I get overwhelmed by a unique state of spirit, and an awareness of starting a mystery that is sparked off by the first patch I lay. Then there is silence, loneliness and time that flows slowly. The subject is there, the first outlines of the composition appear; next are the color, rhythm, hues, and distinctive contours, which are very important for me as they bring order to the painterly world. There are emotions, too. All that transforms the white surface of canvas into a work that vibrates with an extravaganza of color that begins to live its own life”. His perfect sense of color, the dynamics and form organized by black contours are surely the elements that make it hard for our imagination to leave Eugeniusz Gerlach’s painted world behind.

Czesław Czapliński

=============================================================

Pamiętam, kiedy kilka lat temu po raz pierwszy zetknąłem się z większą liczbą prac Eugeniusza Gerlacha w jego pracowni w Krakowie — zobaczyłem i usłyszałem wielkich mistrzów: Cezanne, van Gauguina, Moneta, Matisse’a, Miro, Picasso, Chopina, Mozarta, Beethovena, Brahmsa… Pięćdziesięcioletni dyskurs, jaki prowadzi artysta z tytanami malarstwa i muzyki jest fascynujący i ciągle trwa w jego twórczości.

Zaczęło się już we wrocławskim liceum plastycznym, gdzie nauczycielami Eugeniusza Gerlacha byli absolwenci ASP w Krakowie, uczniowie Wojciecha Weissa, Zbigniewa Pronaszki. Potem, gdy sam trafił w progi tej uczelni, spotkał takich profesów jak Wacław Taranczewski, Jerzy Nowosielski, Hanna Rudzka-Cybisowa, Czesław Rzepiński, Jonasz Stern.

Dzięki malarstwu Eugeniusz Gerlach pozwala nam lepiej zrozumieć Wielkich Mistrzów, a tym samym świat, w którym żyjemy. Bardzo poważnie traktuje swoją artystyczną drogę. Wyznaje: “Gdy staję przed białą płaszczyzną płótna, rodzi się specyficzny stan ducha i świadomość rozpoczynania pewnego misterium, którego początek daje pierwsza plama na nim położona. Potem następuje cisza, samotność i z wolna płynący czas. Jest temat, pierwsze zarysy kompozycji, barwa, rytm, kolor i wyraziste, dla mnie bardzo ważne, kontury porządkujące malarski świat. Są też emocje, i to wszystko razem zamienia białą płaszczyznę płótna w rozedrgane feerią barw dzieło zaczynające żyć własnym życiem”. Z pewnością niezwykłe wyczucie koloru, duża dynamika oraz porządkowanie formy za pomocą czarnego konturu, to elementy, które sprawiają, że trudno uwolnić wyobraźnię od malarskiego świata Eugeniusza Gerlacha.

Czesław Czapliński

O Eugeniuszu Gerlachu – Maciej M. Szczawiński “RYTM”

Eugeniusz Gerlach - "Akt błękitny"

Jakże już rzadko zdarza się nam obcować z malarstwem wyrafinowanym formalnie, świadomym dawnej i niedawnej tradycji, malarstwem tradycję ową podporządkowującym własnej potrzebie i dykcji, które atuty owe objawiając niosłoby zarazem energiczną , rześką radość obcowania ze sztuką dynamiczną i niewykoncypowaną.

x x x

EUGENIUSZ GERLACH należy do pokolenia twórców, którym los nie poskąpił zarówno dramatycznych wydarzeń historycznych jak i doznań duchowych najwyższej próby.
Urodzony w czasie II wojny nieopodal Tarnopola /r. 1941/, po wojnie dzielił los tułaczy repatriantów zaliczając m.in. Paczków, Wrocław, by wreszcie zatrzymać się w Krakowie.
Był początek lat 60 –tych i dla młodego malarza Wydział Malarstwa tamtejszej ASP musiał być miejscem wręcz wyśnionym. A propos snów : nie wątpię, że jawiły mu się w nich widoki i powidoki pejzaży, kościołów i cerkwi , tamten zapamiętany z najwcześniejszego dzieciństwa intensywny i zmysłowy świat. A rzeczywistość ówczesna, podobnie jak sam królewski gród , była szaro bura i ciasna.
Gerlach mógł jednak przedłużyć, a właściwie spełnić swój sen /pamięć/ o urodzie i lśnieniu zjawisk. Trafia bowiem na mistrzów polskiego /krakowskiego !/ koloryzmu , przede wszystkim Wacława Taranczewskiego /w którego pracowni studiuje/, ale również Hannę Rudzką Cybisową, Czesława Rzepińskiego i Jonasza Sterna.
Piszę o tym okresie , bo nie tylko okazał się klasycznym „darem losu” dla artysty, który mógł w jednym miejscu i czasie zetknąć się z największymi postaciami polskiej sztuki współczesnej , ale również dlatego, że jak sądzę po dziś dzień opromienia malarstwo Gerlacha silnym i rozpoznawalnym impulsem.

x x x

Gerlach maluje w natchnieniu. Tworzenie obrazu jest dla niego na początku kontemplacją i maksymalnym skupieniem. To trochę jak cisza przed burzą, kiedy wsłuchuje się w pierwszą plamę, bada jej energię i „intencje”. Zastanawia w jakim kierunku chce wybuchnąć.
A potem zaczyna się ten dziwny i na poły alchemiczny proces. Z jednej strony podążanie za intuicją, przeczuciem, za „nie wiem” /w sensie racjonalnie definiowanego sposobu i celu/, z drugiej zaś precyzyjne przemyślenia kolorystyczne, ścisłe zestawienia barw, konsekwentna dyscyplina paradoksalnie rozwibrowanych , „dowolnych” linii. W malarstwie Gerlacha ożywają właściwie wszystkie klasyczne motywy i tematy, akt, portret, martwa natura, sceny mitologiczne, instrumenty i tańce, wszystko jednak ujęte w natychmiast rozpoznawalną , „gerlachowską” formę.

x x x

Forma tych płócien w sposób jawny nawiązuje do abstrakcji. Kubistyczne inspiracje , ale także informel i konstrukcje ekspresjonistyczne są niejako „na wierzchu”.
Co jednak sprawia, że patrząc nie mamy wątpliwości: to nie żadna kolejna woda po Braque’u , Picassie, Kandinskym, ale samoswoja i czysta jakość w sztuce ?
Odpowiedź precyzyjna brzmiałaby najlepiej: ”jak zawsze tajemnica”. Można jednak, za cenę mocnego uogólnienia, dopowiedzieć : Gerlach połączył w swoim malarstwie /i to w sposób perfekcyjny/ żywioł i dyscyplinę.
Jego obrazy najczęściej wybiegają w kierunku abstrakcji, ale zatrzymują się na jej progu.
Tutaj eksperymenty kompozycyjne ujęte zostają w szlachetną i harmonijną strukturę.
To rytm linii i sprzymierzony z nim nieomal muzycznie dialog barw sprawiają, że wrażenie chaosu ustępuje miejsca ładowi i jakiejś zdumiewającej konieczności.

x x x

W świecie coraz częstszych artystycznych uzurpacji , quasi intelektualnych „podszewek” i prze-nudnych teorii malarstwo Eugeniusza Gerlacha orzeźwia swoją artystyczną energią i prawdą.

Aż chciałoby się cytować Swena – Czachorowskiego:
tak pachnie jabłko
jak malarz wzniósł plamę…

Maciej M. Szczawiński
Katowice wrzesień 2010r.

Eugeniusz Gerlach Blogbox

a86826a25dda2d3eee04c5829a3a42f9

Eugeniusz Gerlach YouTube